Jedna czy dwie? O chorągwi Jacka Odrowąża raz jeszcze
Dodano: Michał Kowalik, Muzeum Dominikanów w Krakowie
Chorągiew kanonizacyjna Jacka Odrowąża powstała w 1594 roku. Jej istnienie poświadczają m.in. dominikanie Seweryn Lubomlczyk (1532-1612), Abrahan Bzowski (1567-1637) oraz Martin Gruneweg (1562-?). Po uroczystościach chorągiew została wysłana do Krakowa i wniesiona do miasta podczas podniosłej procesji. Następnie zawisła w kościele dominikanów.
W XVII wieku ze względu na zniszczenia oryginału, pojawiła się potrzeba wykonania kopii. Obie zostały opisane w księdze inwentarzowej zakrystii datowanej na 1653 rok. „Pierwsza chorągiew Świętego Jacka (…) na kitajce czerwonej malowana. Przy kanonizacji świętego w Rzymie konsekrowana i do Polski przywieziona wespół ze stołem z drzewa orzechowego składanym (…)”. Dokument poświadcza także istnienie drugiego egzemplarza. „Druga chorągiew tegoż Hyacintha świętego z rzymskiej przemalowana na czerwonym wzorzystym adamaszku, które się noszą między bracią na publicznych po mieście procesjach i wieszają w kościele”.
Jak od lat wskazują badacze w krakowskim klasztorze dominikanów zachowały się obie opisywane chorągwie. Starsza z nich jest w bardzo złym stanie technicznym, przez co nie ma możliwości jej eksponowania. Druga – malowana na czerwonym adamaszku – stanowi od 2022 roku element wystawy stałej w Muzeum Dominikanów w Krakowie. Jej publiczną prezentację poprzedził żmudny proces konserwacji i zabezpieczania w kasecie typu pressure mount.
Przedstawienie na chorągwi nawiązuje do „Wizji Świętego Jacka”, u dołu namalowano herby: Rzeczypospolitej Obojga Narodów, papieża Klemensa VIII oraz dominikanów.
Podstawowa literatura, w której poruszono temat chorągwi:
– „Sztuka w kręgu krakowskich dominikanów”, red. A. Markiewicz, M. Szyma, M. Walczak, Kraków 2013.
– „Sztuka w kręgu krakowskich dominikanów. Nowe studia”, red. A. Markiewicz, M. Szyma, M. Walczak, Kraków 2024.
– Wystawa planszowa dotycząca chorągwi, M. Ciba, K. Nowak, D. Petruk, A. Rydzewska, A. Tabisz, M. Walczak, J. Żyłowska, Kraków 2019.
Fot. Tomasz Śliwiński, Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki.
